• |  
           

KRYTERIA PRODUKTÓW BANKOWYCH

W praktyce bankowej występuje duża różnorodność udzielanych kredytów. Banki nie stosują w zasadzie jednolitych kryteriów ich podziału, a produkty kredytowe posiadające te same cechy noszą często różne nazwy. Zdarza się także, że kredyty o takich samych nazwach udzielane przez różne banki, to w istocie rzeczy zupełnie odmienne produkty. Przyjmując za kryterium podziału formę kredytu, można wyróżnić kredyty w rachunku bieżącym i w rachunku kredytowym.

Kredyt w rachunku bieżącym

Jest to kredyt, którego wykorzystanie następuje poprzez przekroczenie salda na rachunku bieżącym kredytobiorcy o kwotę ustaloną w umowie (tzw. overdraft). W danym banku mogą więc z niego korzystać jedynie klienci, którzy posiadają w nim rachunki bieżące. Ewidencja wykorzystania i spłaty kredytu odbywa się bowiem na takich rachunkach. Może być udzielony jako kredyt docelowy lub (częściej) w postaci linii kredytowej Jest udzielany w związku z przejściowym brakiem środków, stąd jest to zwykle kredyt krótkoterminowy, którego spłata następuje bieżąco z wpływów na rachunek. Poprzez udzielenie takiego kredytu bank zobowiązuje się do zapłaty dokumentów płatniczych (np. czeków, przelewów), na których jest wskazany jako domicyliat (czyli podmiot, u którego dokument jest płatny), tak by na koncie kredytobiorcy nie było pokrycia. Jednocześnie udzielenie takiego kredytu daje także kredytobiorcy prawo do pobrania z rachunku bieżącego kwoty przekraczającej pokrycie na tym rachunku. Wykorzystanie odbywa się oczywiście w obu przypadkach w ramach przyznanego limitu i w okresie obowiązywania umowy kredytowej.

Kredyt w rachunku kredytowym

To kredyt, którego wykorzystanie i spłata ewidencjonowane są na specjalnie otwartym rachunku kredytowym. Rachunek ten nie może być wykorzystywany do żadnych innych celów. Nie mogą na niego wpływać wynagrodzenia ani przychody ze sprzedaży, nie można za jego pośrednictwem dokonywać rozliczeń. Po spłacie kredytu jest automatycznie zamykany. Z takiego kredytu mogą korzystać wszyscy klienci, także ci którzy rachunek bieżący mają w innym banku. Podobnie jak kredyt w rachunku bieżącym, może być udzielony jako kredyt docelowy na sfinansowanie doraźnej transakcji albo w formie linii kredytowej, przeznaczonej na finansowanie-w ramach określonego limitu i w okresie obowiązywania umowy - wielu transakcji, których przedmiotem będą sukcesywne i powtarzalne dostawy określonego rodzaju towarów, surowców lub usług. Mniej wygodna jest linia nieodnawialna, gdy każda wypłata zmniejsza saldo kredytu do wykorzystania, natomiast ewentualna spłata nie powoduje jego odnowienia spłacania.
Oba omówione rodzaje kredytów mogą być udzielane na różnych warunkach i na różne cele. Kredyty mogą być wykorzystywane jednorazowo lub w transzach i spłacane jednorazowo lub w ratach. Umowa może przewidywać karencję w spłacie należności lub/i odsetek. Mogą być udzielane w złotych lub w walutach obcych, na warunkach komercyjnych lub jako kredyty preferencyjne. Tc drugie są kredytami preferencyjnymi (zwykle tańszymi) dla klienta, ale nie dla banku. Zawsze bowiem istnieje jakieś źródło dopłat do oprocentowania tak, aby ich udzielanie opłacało się bankom. Mogą to być linie kredytów zagranicznych albo środki zagwarantowane przez państwo (np. kredyty studenckie). Przyznany limit zależy zwykle od wysokości wpływów na rachunek bieżący oraz od posiadanej zdolność i kredytowej. Kredyty wekslowe są udzielane w powiązaniu z wekslami, które są bezwarunkowym zobowiązaniem do zapłaty określonej sumy środków pieniężnych w określonym czasie i miejscu.